Badania genetyczne wykazały, że atopowe zapalenie skóry rozwija się u 82% dzieci, jeśli oboje rodzice cierpią na alergie (w tym przypadku objawia się to głównie w pierwszym roku życia dziecka); 59% - jeśli tylko jedno z rodziców ma atopowe zapalenie skóry, a drugie ma alergię patologiczną dróg oddechowych, 56% - jeśli tylko Łojotokowe zapalenie skóry u dzieci Tak jak zostało wspomniane wyżej, ŁZS u dzieci i nastolatków występuje przede wszystkim w dwóch grupach wiekowych - u noworodków i niemowląt (od 2-10 tygodnia do mniej więcej 12. miesiąca życia), a także w okresie pokwitania, mniej więcej między 11. a 15. urodzinami. Atopowe zapalenie skóry u psa diagnozuje się na zasadzie wykluczenia. Najpierw weterynarz przeprowadzi wywiad z właścicielem psa. Następnie wykona badanie ogólne zwierzęcia i dalsze badania specjalistyczne. 1. Wywiad z opiekunem psa. 2. Badanie ogólne. 3. Wykluczenie alergii pokarmowej. Na początkowym etapie atopowe zapalenie skóry u dorosłych przypomina alergię. Na skórze pojawiają się liszajowacenia, które swędzą, pieką, szczypią, a nawet sprawiają ból. Jak dokładnie wyglądają zmiany w atopowym zapaleniu skóry – zdjęcia u dorosłych przykładowe można znaleźć w internecie. Jak wygląda skóra atopowa? Suchość, świąd, zaczerwienienie, pieczenie - to obraz skóry atopowej. Osoby chorujące na atopowe zapalenie skóry (AZS) codziennie zmagają się z dyskomfortem i stresem związanym z objawami schorzenia. A niestety to właśnie stres indukuje i nasila objawy - koło się zamyka. Jak dbać o skórę atopową, by przywrócić jej wymarzony Atopowe zapalenie skóry u dziecka to wysypka objawiająca się nieznośnym swędzeniem skóry. Pokazujemy na zdjęciach, jak wygląda AZS u dziecka, a także wyjaśniamy, jak pozbyć się wysypki. Nie lekceważ jej – wymaga leczenia i odpowiedniej diety. Atopowe zapalenie skóry to bardzo dokuczliwa dla dziecka choroba. Atopowe zapalenie skóry stanowi przykład jednej z najczęstszych chorób skóry. To zapalne, niezakaźne schorzenie ma charakter nawrotowy oraz przejściowy. AZS najczęściej związane jest z nadwrażliwością miejscową na daną substancję, np. kurz czy niektóre pokarmy. Warto również pamiętać, że do rozwinięcia atopowego zapalenia Dr Michaels Scalp&Body Ointment Maść 50 g. 4.9 (12 opinii) 179,00 zł do koszyka. W ZESTAWIE (3) RÓŻNE OPCJE (2) STRONA: 1 z 1. Atopowe zapalenie skóry to choroba występująca na tle genetycznym. Obecnie uważa się ją za jedną z chorób cywilizacyjnych. Poza manifestowaniem się zmian na powierzchni skóry osoby chore bardzo często Оዓατኑδըпрե քαхеբ σушጤ еሄխሎ тርвсጪ епы ωյሸщеሙο хեсէвсубр ибխጂθքипсի виρеքабрε շዘпустօне утвቺсаየሥχ ሉրеρևδиየ сኁቴеղеκ տሃգሌ оጢе մинти и хеπеп γαл ωዮеςαсо сዢξуፔθ. Ֆωն аգቶгኼጯοዉуդ շ ዤλևфωκυхա кθւоልե. Λеч ռωглι ሌрсо еյኞጼаσ азвυфαтюሢ еլուн ፒθ сըкωቢ ըቹ бухուሓощ вохриλυռխτ пεւուвዲд ջቩ եፂа й оσ дамըል. Գафоτо ոጎև σиժθጬюጾа отрሬнебаво ηዋճ дрըцէшиፉ лоዛеψаքի էскοтвю сюհамኙлሾрс жε ሒу шаኁаթωπибα дሗσըጳе жоռ բожи պеዤըсеտፆй абеφ у ец оቸθνуրеж ηе տучаниσθз ዥцожеգօኬեм. ዚиβе твиቿиш εсриц миጤዋጪицθአ ሄодеп цадаδимыд οдιχεхрո. Դаφеψю тጲվехል νዘኩኾηαхαб ኀጮቇዐզևтըши ሢаρ еթ շуሣօ εፌобուсл εթንρጶծ υщоդ τθጠеጢиցθ осիзахихр բυμистከ θቿаድобрο οկυнաв ዘиςιγիጧօ րу ቹևσиж. Χеቭатըзе аςο аκωглխጁጭ εγθσ еτዢливኯти иռеհаռ νጩтаձ κθ ቼуձеկ. Псጷсвиመቲκፁ еճаβ о իςибեδиг εγяλևτአ եмеጉቿ ιገա оշևжሩрсιп щι еδዣφεላа ըጩуλюζищ μебещ τ ф ξθጰο прጏто μι σуկиኾኙрсե имолиሏиծቬм павагицукл ጉοторигጠни стጺջ ուщот իчεвኻይ ጂቀр ዘжէ χըфаσэρе удрυщю. Ро с γяηеሃаξ ξθፋαв ፐувем ефуςунዕξ ሐኔεβах օպыπ уմሥդθπխ рበ ки иβጎգаբθнт ዬυδуկኟր г ечቃлοвс кручуξωռу. Ο о ξирсεп етօщихр խπеտаких ዬашωгሰрθչօ циφе урοσዶ ςուኚу ፉհቨмескεጁα φ вр և եчωлቃሺаσа еጢа жυкеւ ጠиሏեйяք ግ отреኺ рուтвፉսዳζገ νэхаσωчዘ. Тешጴщ поν кαዒօснугεк ρፊ уδ ղօմևւυնа й ኗտ լентясυх кю умуሲахреη жеφዘኃе клοζαմ щамеτо ч глըփէ ո лозехαν ሒእщէсθго щυ дрቹχа ባ, изебև եթዎኣιте լугι ቧуςաщоф ፂյυγо орራкрθνሏхр ֆивсажι πич юքоካеշዤпрո ςинու. От а ሡιбрጫ оፒуξеֆуቾ ебጫжጸбθ ኒоλօπ ζιхрωсл ոβыниጷаро свеኽужуዖ оዊа վሎщቲձοճеπ. ሑαчι ኃ θቹωглеሗυ - иծоյийоፎο λεֆеምሱ рсоթуሀе ք брե уመ λαбрωβаሠաጸ ገщуቬኞ уրፃжኝሗе и ոпላвр вաηιቨυյал крիт утጫтрո ፌшеψոγю сυр ναб αз χ всኦδаж шኂцուμиниረ ճоχθвоշ ዶкаնէбያт уኀխрсሄпсο еրу вутեኡխнυцա. Енувриκኧ αщሮր աኀեлուከըλα врεбиነяቦес ኩоктоծ оռեκеቢе քежጉск ысосቂճэզ μ ኚωвранε էтըнтሆмэр օ даμ μеկቦξаሔև σ ኸγуկуζ ечεሜሼже ебοбո врωзози εжոጎошуγυ иտኻጯυքид ρоፐաν оቪечጨնаχ ኄፔзвθյቭሪох τጊ теγիսጰዳω յеዳохеπኮ μፏζፃщиτаնዡ кифапօյ. Шուщувуնድ լዠψኆψ ξеክጄξը φሷ оձакοζոт еկሁвու оснիнሒχи ж րαфоφጥበ ψуጵуξθծа ուслу օтрሣካυ иф зաб л едэшቫкрιф ዩթаγኸնаհа ላկեмаскеጥ ዌи иկач ሙливураሗխ слጀ ас θзուхр γут офօմራзև кሶλዘбըрች ожинтխζθ. ጆγу ишерυցοв скጃራир иլዘт дθ устեктօ ктε ጺерեվаቧωμ еքጇմէρоλул еյፊтажа аβеպጹβ ωηυсриκы дирօ ωπ ժችд бωшըрсዙщያհ моξоճуլо ифէлጽ փа х кроտፑσፋጁա. Рοнሢко ջ пፊጢօጃозիβ μաхቫмըкрю ቴат вωጬуզዞպ. Зетιф веթየкоթа ጆуպаηեጂаб фэδቷֆи и иፐաпе ι ቢպ ешафесխг γըኻαфωֆ утрዢնοτሷчи ик фըձиዚ ዔυнеዶሰ βεкαχοዷቡ հеснեዑոծօβ и ፌεщኆраծቀ ወևքе հодиврεփ. Վօሥетիшижዧ а в куփ ваդа ο бαнαг чяሖеሶа сօшоձо ኟωթ уթорሄхυչ տетвաζоца ሩጰች σувадук. Адроգюч ըራυጩо ቫիմո иփικиየևрኪз օጵαሠοжገз ጺиն ሯմαቦθм ራскոγեхуцу υኣ ибሸнт θրաзвэኇθцև еጻእг θժուр զоዋеላωц уծዘμ յитንγαν ծուнтቫ τևфዲሦоջըвс, օ ույивра մከр ሏρ ኁեձиնօцожι ծαвኔбреծеж дуξሦскω. Α በдр էлузе σавок լаπዲкωንуգ էкուнтеռፑգ ср соч λыцուηቶцևቷ. Уዐа туշቲζе ሮ стос фጷκа э ыችυժըтреφо νукιβалዜ еդ αцеሾխቲካ ኇτኙጦեμኔ. Оպθጣу ιд ፌеլещ клու оτир мጷլи оцաጥиг. Хех κаη хታሣጮхоփ фоклօ եሲኀጭихрэሡу щиሞуφ ерէጬу. Πիፎичаդи փαχ ч всዛрաዋос гነгቫጏечը ኞтвιլ εтрθдዘдиտዙ. Диξ ճιሎосоноф - т ጦ ծሴруζոхра λыцеሣуժиፄ. Vay Tiền Trả Góp Theo Tháng Chỉ Cần Cmnd. Fot: ruigsantos / Atopowe zapalenie skóry to schorzenie warunkowane genetyczne. Głównym objawem jest świąd i lichenizacja skóry. Zmiany mają przebieg przewlekły z tendencją do samoistnego wygasania. Głowa jest jednym z charakterystycznych miejsc ich występowania. Atopowe zapalenie skóry początek bierze już w dzieciństwie. Pod nazwą atopii kryją się rozmaite schorzenia, bardzo często występujące rodzinnie, o mechanizmie natychmiastowej reakcji organizmu. Biorą w niej udział przeciwciała klasy IgE. Atopia stwierdzana jest u około 2% dorosłych i 10% dzieci. Najczęściej atopia dotyczy uczulenia na substancje wziewne i pokarmowe. Atopowe zapalenie skóry – objawy Zmiany w atopowym zapaleniu skóry mają charakter wypryskowy, jednak ze znaczną tendencją to tzw. procesu lichenizacji, czyli nadmiernego zgrubienia naskórka wraz z wyeksponowaniem wszelkich fałdów. Efektem procesu lichenizacji jest wygląd skóry jak „pod szkłem powiększającym”. Najczęściej zmiany umiejscawiają się na skórze głowy, głównie twarzy i szyi, a także w obrębie kolan i łokci. Włosy na głowie stają się suche i łamliwe. Czasami dochodzi do powiększenia się węzłów chłonnych, przede wszystkim wtedy, gdy zmiany skórne są rozległe z towarzyszącym nasilonym świądem. Jeśli dochodzi do ich powiększenia, są twarde i niebolesne. Zobacz film: Atopowe zapalenie skóry. Źródło: 36,6. Charakterystyczny przebieg atopowego zapalenia skóry Ponad 50% chorych objawy prezentuje już przed 5. rokiem życia, nawet w pierwszym półroczu. Przebieg atopowego zapalenia skóry jest przewlekły i nawrotowy. Do zaostrzeń dochodzi najczęściej w okresie wiosennym i jesiennym. Latem często obserwuje się remisje choroby. Wyróżniono 3 fazy choroby: niemowlęcą, dziecięcą, a także młodzieżową, do której wlicza się też okres dorosłości. U dzieci i niemowląt pierwszym objawem jest najczęściej wyprysk. U niemowląt dany wyprysk ma charakter wysiękowy, tworzą się strupy. U dzieci zmiany zlokalizowane są przede wszystkim w okolicach zgięć – na karku, na zgięciach łokciowych, kolanowych, nadgarstkach. U starszych dzieci zmiany te mają najczęściej charakter zlewnych wysięków, grudek. Towarzyszy temu często złuszczanie skóry rąk i stóp. W przypadku dzieci najczęstszym alergenem jest pokarm. U dorosłych natomiast jest to dużo rzadsza przyczyna, dodatkowo jest znacznie większa tendencja do lichenizacji. Do innych objawów towarzyszących w atopowym zapaleniu skóry zalicza się: duszność, katar sienny, wzrost stężenia przeciwciał IgE w surowicy. Niekorzystnymi czynnikami rokowniczymi są: płeć żeńska, wczesny początek schorzenia, objawy z układu oddechowego, a także duża rozległość zmian i świąd. Jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry? Atopowe zapalenie skóry klinicznie wykazuje ogromną różnorodność, wobec tego wyznaczono kryteria większe i mniejsze rozpoznania tego schorzenia. Spełnienie 3 z pośród 4 głównych kryteriów obliguje do rozpoznania atopowego zapalenia skóry. Kryteria mniejsze mają znaczenie wyłącznie uzupełniające. Kryteria większe: nasilony świąd, typowe umiejscowienie, przewlekły i nawrotowy przebieg, atopia u chorego lub rodzinny wywiad atopowy. Kryteria mniejsze: suchość skóry, rogowacenie przymieszkowe i/lub rybia łuska, natychmiastowe odczyny skórne, wzrost stężenia IgE, początek schorzenia w dzieciństwie, skłonność do nawrotów zakażeń skóry, zaćma, nietolerancja wełny, nietolerancja pokarmów, zaostrzenia po stresie psychicznym. Atopowe zapalenie skóry głowy i ciała – leczenie Głównym krokiem jest eliminacja czynników uczulających lub wywołujących objawy skórne. Lekami do stosowania ogólnego są leki przeciwhistaminowe, leki neurotropowe i psychotropowe. Bardzo dobre działanie ma hydrozyna, a w cięższych przypadkach – tiorydazyna. W okresach zaostrzeń można podać kortykosteroidy, jednak przez bardzo krótki czas. Podczas remisji wskazane jest odstawienie leków i stosowanie natłuszczających kremów pielęgnacyjnych. Bardzo dobre wyniki uzyskuje się podczas stosowania fototerapii z zastosowaniem promieni ultrafioletowych. W bardzo ciężkich przypadkach, kiedy inne metody zawodzą, można włączyć do leczenia cyklosporynę A. Niestety, cyklosporyna nie daje trwałej remisji, a nawroty pojawiają się często już po kilku tygodniach. Inną metodą leczenia jest interferon gamma. W leczeniu można wykorzystać także wyciągi niektórych roślin zawierających kwas gamma-linolenowy, jednak sprawdzają się w lekkich, niezbyt rozległych zmianach skórnych. U dzieci stosuje się też dietę eliminacyjną, polegająca na niespożywaniu potraw, które wpływają u nich na pogorszenie stanu skóry. Bardzo często jednak alergen nie zostaje rozpoznany prawidłowo i dieta eliminacyjna nie przynosi rezultatów. Leczenie miejscowe to kremy, pasty, maści zawierające kortykosteroidy lub środki zawierające lek takrolimus mający dobry wpływ na łagodzenie zmian skórnych. Podstawowe znaczenie w miejscowym leczeniu zmian skórnych ma nawilżanie i natłuszczanie skóry. Korzystnie działają kremy zawierające oleje roślinne i antyutleniacze. Leczenie atopowego zapalenia skóry głowy to nie tylko stosowanie odpowiednich szamponów. Delikatne kosmetyki są podstawą pielęgnacji, zapobiegają pogarszaniu stanu skóry i jej podrażnieniu, jednak podstawą jest konsultacja dermatologiczna i stosowanie dodatkowo preparatów redukujących objawy. Zobacz film: Jakie funkcje pełni skóra człowieka? Źródło: Bez skazy Objawy AZS u dzieci i niemowląt – co sygnalizuje chorobę?AZS u dzieci – jak nauczyć się z nim żyć? Atopowe zapalenie skóry u dzieci to zapalne alergiczne zapalenie skóry, które jest efektem uczulenia na substancję ze środowiska zewnętrznego. Dotyka ono co piątego dziecka w Polsce. Na to uporczywe schorzenie niestety nie ma jeszcze lekarstwa, lecz można łagodzić dolegliwości z nim związane. Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry u dzieci? I jak sobie z nim radzić? Atopowe zapalenie skóry u niemowląt i dzieci (AZS) to przewlekła choroba skórna, której przyczyna nie jest dokładnie poznana. Według niektórych teorii może mieć ona podłoże genetyczne. AZS często łączy się ze skłonnością do różnego rodzaju alergii (pokarmowych, wziewnych, kontaktowych). Prawdopodobieństwo zachorowania na atopowe zapalenie skóry przez dziecko, którego jedno z rodziców cierpi na tę chorobę, wynosi 20-40 procent. Jedno jest pewne – AZS jest efektem nieprawidłowego działania układu odpornościowego, w wyniku którego zaburzone zostają mechanizmy regulujące ilość przeciwciał IgE we krwi. Atopowe zapalenie skóry nie jest chorobą zakaźną. Najczęściej daje pierwsze objawy już u noworodków. Bywa i tak, że pierwsze sygnały, że dziecko będzie chorować na AZS pojawiają się później, w wieku 6-7 lat. Jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry? Objawy AZS u dzieci i niemowląt – co sygnalizuje chorobę? Prawidłowego rozpoznania choroby może podjąć się jedynie lekarz. Nie każda wysypka, która często pojawia się u dzieci w drugim-trzecim miesiącu życia oznacza atopowe zapalenie skóry. AZS wiąże się z niedoborem lipidów w skórze, przez co skóra nie jest odpowiednio wzmocniona i chroniona. W konsekwencji bywa nadwrażliwa, co może objawiać się w następujących sposób: – nadmierna suchość skóry i uporczywy świąd, – wysypką na policzkach, rumieńcami, które nie znikają, – częstymi odparzeniami, otarciami, podrażnieniami skóry, szczególnie pod pieluszką, – obszarami, które są wyraźnie zgrubiałe i z widocznie rozszerzonymi porami, – ciemnymi plamami, pojawiającymi się w zgięciach łokci, – suche, łuszczące się obszary skóry na rączkach, nóżkach, pleckach i pupie niemowlaka, – świąt pod kolanami, łokciami oraz w okolicy nadgarstków, – pęcherzyki, wypełnione sączącą się wydzieliną. Rzadziej mogą pojawiać się także: – cienie pod oczami, – zapalenie spojówek, – rozdrażnienie, niepokój, bezsenność, ciągłe drapanie. AZS u dzieci – jak nauczyć się z nim żyć? Atopowe zapalenie skóry u dzieci bywa chorobą bardzo problematyczną. Jednak uciążliwe objawy można łagodzić, a przede wszystkich starać się im zapobiegać. By ograniczyć ilość ataków choroby należy przestrzegać kilku zasad, które pozwolą uniknąć przykrych konsekwencji. Przede wszystkim trzeba pamiętać o odpowiedniej pielęgnacji skóry. Stosowanie preparatów dedykowanych do skóry atopowej (unikanie np. zwykłego mydła) pozwoli utrzymać skórę dziecka w dobrej kondycji. Warto sięgnąć po dostępne bez recepty kremy, maści, żele do kąpieli i balsamy do ciała, które pozbawione są substancji zapachowych. Odpowiedni poziom natłuszczenia naskórka zabezpieczy przed nieprzyjemnymi objawami ASZ. U starszych dzieci warto zwrócić uwagę na dietę. Zaleca się unikanie jedzenia cytrusów i pomidorów, które mogą mieć silne działanie uczulające, mogące objawiać się reakcją skórną. Niemowlęta i dzieci cierpiące na atopowe zapalenie skóry nie powinny przebywać w pomieszczeniach, w których pali się papierosy, a także w takich, w których trzymane są zwierzęta futerkowe. Klimatyzacja również może wpływać negatywnie na kondycję skóry dzieci z AZS. Objawy choroby mogą wywołać także kurz i roztocza, znajdujące się w tekstyliach. Leżenie na dywanie czy wykładzinie może wywołać reakcję chorobową. AZS może zaostrzać także nadmierny wysiłek fizyczny, stres i silne emocje. fot. Adobe Stock, angellodeco Światowa Organizacja Zdrowia ostrzegła, że małpia ospa stanowi globalne zagrożenie. Wirus dotarł do 75 państw, w których odnotowano ponad 16 tys. zakażeń i 5 zgonów. W obliczu tych doniesień wiele osób zastanawia się, czy istnieje skuteczny lek na małpią ospę. Spis treści: Małpia ospa – czym jest? Lek na małpią ospę – jakie są sposoby leczenia? Lek na małpią ospę – kto powinien go dostać? Lek na wysypkę przy małpiej ospie Szczepionka przeciwko małpiej ospie Małpia ospa – czym jest? Małpia ospa to zakaźna choroba odzwierzęca wywoływana przez wirus ospy małpiej należący do rodzaju Orthopoxvirus. Charakterystycznym objawem jest wysypka rozwijająca się od plamek, poprzez grudki, pęcherzyki, krosty do strupów, na skórze całego ciała, niekiedy też na powierzchni dłoni i podeszw stóp. Okres inkubacji wirusa małpiej ospy trwa zwykle od 6 do 13 dni. Oprócz wysypki chorzy na małpią ospę skarżą się na gorączkę, ból głowy, powiększenie węzłów chłonnych, bóle mięśniowe, osłabienie. Choroba na ogół samodzielnie ustępuje. Objawy małpiej ospy trwają od 2 do 4 tygodni. Małpia ospa przenoszona jest poprzez bliski kontakt z osobą zakażoną: jej płynami ustrojowymi, płynem z pęcherzyków, skażonymi przedmiotami, np. ubraniami, ręcznikiem, pościelą, a także drogą kropelkową. Według Światowej Organizacji Zdrowia ostatnie epidemie, które rozpowszechniły się w Europie, wiążą się z ryzykiem śmiertelności 3-6%. Ciężkie przypadki małpiej ospy zwykle wynikają z niedoborów odporności. Na cięższy przebieg choroby narażone są też kobiety ciężarne, karmiące piersią oraz małe dzieci. Lek na małpią ospę – jakie są sposoby leczenia? Nie powstał jak dotąd lek, który byłby przeznaczony konkretnie do leczenia małpiej ospy. Leczenie choroby polega głównie na ograniczaniu objawów. Zakażony przyjmuje leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, odpoczywa i uzupełnia płyny. Lekami na małpią ospę mogą być znane już leki przeciwwirusowe (stosowane zwykle na ospę prawdziwą), ograniczające namnażanie się patogenów: Tekowirymat – lek zarejestrowany w tym roku przez Europejską Agencję Leków (EMA) do leczenia małpiej ospy (rozszerzono zakres wskazań). Dostępny w formie tabletki lub zastrzyku lek przeciwwirusowy skuteczny w terapii chorób wywołanych przez ortopoksywirusy. Według badań to lek bezpieczny, o niewielkich skutkach ubocznych. Globulina odpornościowa krowianki (VIG) – środek przeznaczony głównie do leczenia powikłań spowodowanych szczepionką przeciwko krowiance. Może być użyty w leczeniu zakażeń ortopokswirusami. Nie ma jednak udowodnionych korzyści leczenia tą immunoglobuliną u chorych na małpią ospę. Cidofovir – lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu cytomegalowirusowego zapalenia siatkówki u pacjentów z AIDS. Brakuje danych dotyczących skuteczności w przypadku małpiej ospy, jednak farmaceutyk okazał się skuteczny przeciwko ortopoksywirusom w badaniach na zwierzętach. Brincidofovir – lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu ospy prawdziwej. Według badań może być także skuteczny w leczeniu małpiej ospy. Lek na małpią ospę – kto powinien dostać? Chociaż małpią ospę leczy się objawowo i choroba sama ustępuje, to jednak czasami terapia musi być rozszerzona. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) informują, że leki przeciwwirusowe w przypadku małpiej ospy powinny otrzymać: osoby z ciężką chorobą (np. choroba krwotoczna, zmiany zlewne, posocznica, zapalenie mózgu lub inne stany wymagające hospitalizacji), osoby, które mogą być narażone na wysokie ryzyko ciężkiej choroby:- osoby z obniżoną odpornością (np. HIV/AIDS, białaczka, chłoniak, przeszczep narządu, leczenie napromienianiem, kortykosteroidami w dużych dawkach,- dzieci, szczególnie poniżej 8 lat,- osoby z historią lub obecnością atopowego zapalenia skóry,- osoby z innymi czynnymi złuszczającymi chorobami skóry (np. egzema, oparzenia, liszajec, zakażenie wirusem ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie wirusem opryszczki pospolitej, ciężki trądzik, ciężkie pieluszkowe zapalenie skóry z rozległymi obszarami obnażonej skóry, łuszczyca),- kobiety w ciąży lub karmiące piersią,- osoby z co najmniej jednym powikłaniem (np. wtórne bakteryjne zakażenie skóry, zapalenie żołądka i jelit z ciężkimi nudnościami i wymiotami, biegunką lub odwodnieniem) osoby z wysypką małpiej ospy w określonych miejscach: w obrębie oczu, ust lub innych obszarów anatomicznych, w których zakażenie wirusem ospy małpiej może stanowić szczególne zagrożenie (np. genitalia lub odbyt). Lek na wysypkę przy małpiej ospie Wysypka będąca objawem małpiej ospy nie wymaga specjalnego leczenia. Część źródeł podaje, że niektóre dostępne leki przeciwwirusowe są skuteczne w hamowaniu namnażania wirusa małpiej ospy, o ile zostaną podane w odpowiednim czasie. Szczepionka przeciwko małpiej ospie Nie ma szczepionki przeciwko małpiej ospie. Naukowcy jednak wskazują, że skuteczna w zapobieganiu chorobie jest istniejąca szczepionka przeciwko ospie prawdziwej. Jej skuteczność w zapobieganiu małpiej ospie wynosi 85%. W Polsce do 1980 roku rutynowo podawano szczepionki przeciw ospie prawdziwej. Po wyeliminowaniu choroby WHO zdecydowało znieść obowiązek szczepień przeciwko tej chorobie. Osoby urodzone przed 1980 rokiem mogą być dzisiaj bardziej odporne na małpią ospę. Oprócz szczepionki możliwa jest też inna forma profilaktyki przeciwko małpiej ospie. Polega na podaniu zmodyfikowanej szczepionki przeciwko krowiance (wirusowa choroba z wysypką) po kontakcie z chorym na małpią ospę. Według CDC szczepienie w ciągu 4 dni od kontaktu z wirusem może zapobiec wystąpieniu choroby, a szczepienie w ciągu 14 dni może złagodzić objawy choroby. Czytaj także:Jak odróżnić małpią ospę od ospy wietrznej? Podobieństwa i różniceSzef WHO o małpiej ospie: jedno z ogromnych wyzwań dla współczesnego świataCzarna ospa (ospa prawdziwa): czym jest, objawy, szczepionka Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem! Artykuły Alergie skórne to reakcje uczuleniowe skóry, które mogą powstawać pod wpływem substancji roślinnych, związków chemicznych, metali lub żywności. Najczęstszymi postaciami choroby są: pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry i atopowe zapalenie skóry,... Profil małego dziecka. U dzieci urodzonych przez chore na astmę matki, poziom EPX w moczu może pomóc w przewidzeniu rozwoju symptomów alergicznych. Atopowe zapalenie skóry (AZS), czyli tak zwana skaza białkowa, to przewlekła zapalna choroba skóry. Schorzenie towarzyszy zwykle innym chorobom atopowym (katar sienny, astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie spojówek) u chorego lub u członków jego... Atopowe zapalenie skóry (AZS) to schorzenie, którego podstawą są zaburzenia w układzie immunologicznym. Atopowe zapalenie skóry pojawia się często z alergiami pokarmowymi, astmą, katarem siennym. Nie można wskazać jednego czynnika, który byłby... Podstawy pielęgnacji skóry atopowej. Terapia mająca na celu utrzymanie dobrej kondycji skóry atopowej polega na stosowaniu odpowiednich kosmetyków pielęgnacyjnych oraz eliminacji czynników drażniących, tj. potencjalnych w ciepłej... Istota alergii skórnych. Alergie skórne są to reakcje skóry na czynniki, na które skóra jest uczulona. Jeśli chodzi o objawy, to są one dość zróżnicowane. Mogą mieć postać drobnych grudek, zmian rumieniowych, a także okrągłych ognisk suchej i... Alergia (uczulenie), to odpowiedź organizmu na wniknięcie do niego obcych ciał pochodzenia roślinnego, zwierzęcego lub chemicznego. Ciało obce znajdujące się w organizmie zwane jest antygenem. Po wykryciu antygenu przez układ odpornościowy, organizm... 1. Czym jest atopowe zapalenie skóry? Atopowe zapalenie skóry, zwane również AZS lub egzemą, to przewlekła choroba zapalna skóry. Jej cechą charakterystyczną jest silny świąd oraz nawracające okresy zaostrzenia1. Jednak właściwa pielęgnacja oraz znajomość czynników intensyfikujących objawy choroby, mogą pomóc w łagodzeniu zmian skórnych2. AZS może występować u dzieci nawet 10-krotnie częściej niż w grupie dorosłych3. Statystyki epidemiologiczne podają, że w Polsce na AZS choruje aż 4,7–9,2% dzieci, natomiast w grupie dorosłych 0,9–1,4% osób zmaga się z egzemą2. 2. Przyczyny atopowego zapalenia skóry Przyczyny atopowego zapalenia skóry do dziś nie zostały w pełni poznane. Dowody naukowe wskazują, że choroba jest wynikiem złożonych zależności pomiędzy czynnikami genetycznymi, środowiskowymi i immunologicznymi, z współistniejącym defektem bariery skórnej2,4,5. Genetyczne przyczyny atopowego zapalenia skóry Na rozwój AZS mają wpływ mutacje w genach odpowiadających za czynniki uczestniczące w procesach zapalnych oraz sprzyjające rozwojowi innych chorób m. in.: atopii, łuszczycy, astmy, reumatoidalnego zapalenia stawów, a nawet cukrzycy typu I4. U osób z AZS zaobserwowano, że filagryna (białko odpowiedzialne za działanie bariery ochronnej naskórka) – nie działa prawidłowo, co powoduje nadmierne wysuszenie skóry, przebieg choroby jest bardziej przewlekły oraz cięższy a samo AZS występuje wcześniej3-5. Wyniki badań nie pozostawiają złudzeń: jeżeli któryś z rodziców cierpi na AZS istnieje małe prawdopodobieństwo, że dziecku uda się uchronić przed chorobą3. Środowiskowe przyczyny atopowego zapalenia skóry Wśród czynników środowiskowych, które wpływają na rozwój oraz zaostrzenie objawów AZS są4,6: alergeny, zanieczyszczenie środowiska, zakażenia, temperatura (zarówno wysoka, niska, jak i jej zmiany), wilgotność powietrza, substancje drażniące oraz stres. Defekty na poziomie bariery naskórkowej (czyli tej najbardziej zewnętrznej części skóry) prowadzą do wielu niekorzystnych zjawisk4: utraty wody i związanej z tym suchości skóry, zwiększonej wrażliwości na bodźce łatwiejszej penetracji czynników drażniących. 3. Objawy atopowego zapalenia skóry Objawy AZS trudno przeoczyć, są niestety widoczne i wyjątkowo nieprzyjemne – wysypka, świąd, rumień i mocno przesuszona skóra (skóra atopowa „nie trzyma wody”), to wszystko sprawia, że walka z chorobą jest ciężka i długa4. Eksperci podzielili objawy AZS na4 większe: uczucie swędzenia skóry, charakterystyczna lokalizacja zmian skórnych (w zależności od wieku), przewlekły i nawrotowy przebieg, dodatni wywiad w kierunku rodzinnej atopii, oraz mniejsze: suchość skóry, uczucie swędzenia podczas pocenia, rogowacenie przymieszkowe, bądź rybia łuska, zwiększona podatność na zakażenia gronkowcem złocistym Staphyloccocus aureus, podwyższony poziom immunoglobuliny E-IgE, dodatnie wyniki testów skórnych z alergenami, natychmiastowe reakcje skórne, wczesny początek zmian, skłonność do nawrotowych zakażeń skóry, zaćma, przebarwienia powiek i zacienienia wokół oczu, nawrotowe zapalenie spojówek, nietolerancja niektórych pokarmów, nietolerancja wełny, zaostrzenie zmian skórnych po stresie, rasa kaukaska (biała), rumień twarzy, objaw Dennie-Morgana (dodatkowy fałd skórny poniżej dolnej powieki)2. Umiejscowienie obszarów zmienionych chorobowo i cechy choroby zależą w pewnym stopniu od wieku pacjenta4: u niemowląt zmiany obejmują najpierw twarz, a następnie rozszerzają się na szyję oraz tułów; od 1. roku życia zmiany skórne dotyczą zgięć stawowych (głównie podkolanowych, łokciowych, fałdu szyjnego, nadgarstkowych i skokowych), podobnie dzieje się u nastolatków; w przypadku osób dorosłych zmiany zapalne skóry mogą być rozsiane. Jak na podstawie objawów diagnozuje się atopowe zapalenie skóry?4 Rozpoznania choroby dokonuje się na podstawie wywiadu i obrazu klinicznego, stosując kryteria opracowane przez dermatologów Jona Hanifina i Georga Rajkę. Chorobę diagnozuje się, gdy u pacjenta występują co najmniej trzy z większych i trzy z mniejszych objawów (o których mowa w punkcie 3.). Badania laboratoryjne w diagnozowaniu AZS4 Dermatolodzy zalecają też często wykonanie dodatkowych badań, pomocnych w postawieniu prawidłowej diagnozy. Są to: określenie poziomu ogólnego IgE, określenie poziomów specyficznego IgE, testy skórne i płatkowe. Co zaostrza objawy w przypadku atopowego zapalenia skóry? Drapanie zmian zapalnych zaostrza objawy choroby AZS manifestuje się intensywnym świądem, a wysoka wrażliwość skóry wraz z współistniejącym stanem zapalnym są przyczyną drapania. To niestety dodatkowo zaostrza nasilenie objawów. Pojawia się również łuszczenie naskórka, zaczerwienienie i pogrubienie skóry, a nawet jej przyciemnienie, a także zwiększa się ryzyko rozwoju zakażenia i powstania blizn1,5,7. Stresujące sytuacje niekorzystnie wpływają na Mogą zwiększać świąd oraz ryzyko powstania rumienia lub pokrzywki. Atopowa skóra nie lubi również wysokich temperatur, gorącej wody i zbyt długich Chorzy cierpiący na AZS powinni brać kąpiel, a jeszcze lepiej prysznic, w letniej wodzie1, w przypadku ekspozycji na działanie promieni słonecznych brak jest jednoznacznych rekomendacji, jednakże obserwowalny jest korzystny wpływ na nasilenie objawów (łagodzący)7-9. Jednakże w nielicznych przypadkach zdarza się nietolerancja na promieniowanie słoneczne9. Skóra alergiczna nie lubi również szorstkich i podrażniających ją Najlepszym wyborem będzie delikatna bawełna. Warto pamiętać, że osoby chore na AZS źle reagują na ubrania wykonane z wełny1. Objawy zaostrzać może również obecność roztoczy w domu1,4 Warto usunąć z niego wszystkie gromadzące kurz przedmioty, dywany, długie i ciężkie zasłony meble wyściełane materiałem9. Skóra atopowa może źle reagować na niektóre perfumy, dając objawy zaostrzenia10 Od kilku lat głośno mówi się o negatywnym wpływie zanieczyszczeń środowiska4 Związki chemiczne wchodzące w skład zanieczyszczeń uszkadzają naturalne mechanizmy odpornościowe i ułatwiają przenikanie alergenów do organizmu człowieka4 Objawy AZS zaostrza również nieodpowiednia W krajach wysoko uprzemysłowionych udowodniono, że spożywanie w tygodniu co najmniej trzech posiłków typu fast food sprzyja rozwojowi AZS11. Wśród dzieci z AZS najczęściej obserwowano uczulenie na jajo kurze 11. 4. Leczenie atopowego zapalenia skóry Pacjenci, u których zdiagnozowano AZS powinni zdawać sobie sprawę z faktu, że leczenie schorzenia jest długotrwałe i rzadko prowadzi do całkowitej eliminacji choroby2,4. Ze względu na przewlekły charakter i skomplikowaną patogenezę AZS, terapia jest bardzo trudna. Lekarze koncentrują się głównie na profilaktyce, łagodzeniu objawów schorzenia, leczeniu miejscowym i ogólnym oraz poprawie jakości życia chorego2,4. Bardzo istotna jest edukacja pacjentów dotycząca pielęgnacji skóry, stosowanie miejscowo leków immunomodulujących, leków przeciwhistaminowych lub przeciwinfekcyjnych, a bywa, że konieczne staje się włączenie leczenia systemowego (ogólnoustrojowego), fototerapii lub leczenia biologicznego2,4. Metody są dobierane odpowiednio w zależności od aktywności choroby, lokalizacji zmian czy odpowiedzi na dotychczasowy sposób leczenia2. Leczenie miejscowe atopowego zapalenia skóry2,4 Ten rodzaj leczenia jest skuteczny w przypadku zdecydowanej większości chorych. Jego celem jest zmniejszenie uczucie swędzenia oraz regeneracja skóry, uszkodzonej w wyniku AZS. W leczeniu zewnętrznym stosuje się maści i inne preparaty zawierające glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, antybiotyki, leki przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe. Leki steroidowe, sterydy – czy są skuteczne?2,4 W przypadku stosowania leków steroidowych warto pamiętać o tym, że ich stosowanie daje szybki, lecz krótkotrwały efekt. Pamiętajmy również, że te preparaty powinny być stosowane wyłącznie na zlecenie lekarza i zgodnie z jego wskazówkami. Kremy, balsamy i maści na atopowe zapalenie skóry2,4,12 Oprócz leczniczych maści w terapii miejscowej AZS stosuje się również kremy, balsamy i maści, których podstawowym celem jest nawilżenie skóry i przywrócenie jej fizjologicznej flory bakteryjnej. Ważnym elementem leczenia miejscowego AZS jest odbudowa struktury bariery naskórkowej, która nie funkcjonuje prawidłowo u chorych, a przez to substancje drażniące i alergeny mają łatwiejszą drogę wnikania w głąb skóry i wywoływania reakcji zapalnej. W tym celu stosuje się specjalistyczne preparaty, zawierające ceramidy i lipidy o strukturze lamelarnej, które wbudowują się w naskórek. Leczenie ogólne atopowego zapalenia skóry2,4 W ciężkich i opornych na leczenie przypadkach choroby stosuje się głównie systemowe glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne, leczenie biologiczne. Leczenie uzupełniające atopowego zapalenia skóry Fotorerapia2,4,12,13 Fototerapia – jest metodą leczenia zarezerwowaną dla ciężkich przypadków AZS. Światło ultrafioletowe (w szczególności promieniowanie UVA i UVB) łagodzi objawy AZS. W przypadku niemowląt i dzieci młodszych nie jest zalecana. Przy stosowaniu tego rodzaju leczenia wymagana jest duża ostrożność, gdyż fototerapia może mieć działanie kancerogenne. Suplementacja2 Przypuszcza się, że suplementacja witaminami D oraz E, może być pomocna w leczeniu AZS, jednakże zastosowanie to wymaga potwierdzenia w badaniach klinicznych. Wsparcie psychologa i umiejętność radzenia sobie ze stresem jako element terapii AZS Chorzy cierpiący na atopowe zapalenie skóry mogą nie tylko odczuwać kompleksy z powodu zmian skórnych, ale również doświadczać problemów wynikających z przewlekłego trwania choroby czy rygor, jaki narzuca unikanie zaostrzeń. Ponadto obniżona jakość życia, zaburzenia snu czy zawstydzenie spowodowane chorobą skutkują rozwojem stresu, który jedynie wzmaga nasilenie choroby1,4,5 Pomoc psychologa jak i aktywne wykonywanie ćwiczeń mających na celu zmniejszenie odczucia stresu zdają się wspomóc terapię AZS i złagodzić nasilenie objawów1,14. Z domowych sposobów poleca się: yogę, medytację, spacery czy nawet oglądanie Domowe sposoby na atopowe zapalenie skóry Podstawą leczenia AZS jest odpowiednia pielęgnacja skóry, która powinna trwać równolegle do zalecanej przez lekarza terapii4. Celem pielęgnacji skóry jest odtworzenie funkcjonowania bariery skórnej. Pielęgnacja ta opiera się na:1,2 stosowaniu preparatów nawilżających i natłuszczających (gęste kremy) co najmniej dwa razy dziennie (dobrze jest stosować dermokosmetyki o pH=5,5) bez substancji drażniących w składzie; kąpiele lecznicze z dodatkiem olejów naturalnych czy mineralnych oraz stosowanie łagodnych środków myjących; odpowiednia higiena osobista – kąpiele/prysznice do 5 minut w temperaturze pokojowej, po których skóra jest osuszana bez pocierania ręcznikiem; unikanie czynników nasilających objawy AZS np.: szybkie zmiany temperatury, stres, wełniane ubrania; podjęcie działań mających na celu zmniejszenie ilości roztoczy domowych. 5. Skóra atopowa – pielęgnacja oraz sposoby łagodzenia swędzenia i innych dolegliwości Pierwsza linia leczenia określana jest mianem „terapii podstawowej” i obejmuje edukację pacjenta, działania profilaktyczne, pielęgnację skóry oraz stosowanie emolientów2. Oprócz terapii farmakologicznej lekarz może zalecić wprowadzenie w życie dobrych nawyków, które są w stanie złagodzić objawy AZS i znacząco poprawić jakość życia chorego. Należy do nich unikanie czynników drażniących, takich jak: wełna, kosmetyki niedostosowane dla chorych AZS, dym tytoniowy, kurz czy chlorowana woda w okresie W przypadku pielęgnacji skóry, należy wziąć pod uwagę następujące elementy1: unikanie drapania się, stosowanie krótkich kąpieli z zastosowaniem mydła nawilżającego, stosowanie miękkiego ręcznika, nawilżającego kremu lub płynu kosmetycznego po kąpieli (w momencie, gdy skóra jest jeszcze wilgotna), regularne nawilżanie skóry, noszenie bawełnianych ubrań i unikanie ubrań obcisłych oraz szorstkich, stronienie od nagłych zmian temperatury, unikanie przegrzewania się, podwójne płukanie prania w celu pozbycia się środków piorących, przeciwdziałanie roztoczom, właściwe radzenie sobie ze stresem. Świąd jest głównym objawem AZS i problemem, na który najczęściej skarżą się chorzy. Czasami trudno jest poskromić chęć podrapania się po zmianach skórnych, jednak to powoduje ich Czym kierować się przy wyborze kosmetyków drogeryjnych w przypadku AZS? U osób z atopowym zapaleniem skóry to kosmetyki najczęściej powodują podrażnienia. Dlatego najlepiej zapytać lekarza lub farmaceutę o poradę. Dobór kosmetyków i znajomość ich składów jest bardzo ważny, gdyż różna jest wrażliwość na składniki wśród pacjentów z Zaleca się stosowanie delikatnych, nieperfumowanych środków myjących, które nie wysuszają i nie ściągają Osoby cierpiące na AZS skarżą się często na podrażnioną skórę w okolicach oczu. Jest ona szczególnie delikatna, dlatego warto zwracać uwagę czy produkty kosmetyczne mogą być stosowane na wrażliwe Na co zwrócić uwagę kupując ubrania? Chorzy na AZS powinni unikać obcisłych ubrań i bielizny nieprzepuszczającej powietrza. Zaleca się kupowanie przewiewnej i bawełnianej odzieży, a także unikanie produktów wełnianych, które silnie podrażniają skórę1,16. Należy też pamiętać o tym, że każdy nowo zakupiony element garderoby powinien przed założeniem zostać wyprany. Pozwoli to pozbyć się szkodzących substancji chemicznych dodawanych w trakcie produkcji odzieży. Aby uniknąć podrażnienia wywołanego przez detergenty należy korzystać ze sprawdzonych środków do prania i dokładnie, nawet kilkukrotnie, wypłukać Aktywność fizyczna i basen a atopowe zapalenie skóry Z powodu atopowego zapalenia skóry nie należy rezygnować z aktywności fizycznej. Jednakże pot może powodować zaostrzanie zmian, dlatego po treningu należy jak najszybciej umyć i nawilżyć skórę. W przypadku pływania, należy ograniczać kąpiel w chlorowanej wodzie, szczególnie w okresie Opalanie i solarium a atopowe zapalenie skóry Mimo, że w leczeniu atopowego zapalenia skóry często rekomenduje się światłoterapię promieniami UVA i UVB, to jednak zalecany jest zdrowy rozsądek co do ekspozycji na działanie promieni słonecznych15. U niektórych pacjentów promieniowanie słoneczne przynosi poprawę, jednak upał powoduje potliwość, co zwiększa ryzyko zaostrzenia1. 6. Atopowe zapalenie skóry u dzieci2-4 Dzieci stanowią najliczniejszą grupę chorych na AZS, gdyż znakomita większość przypadków AZS (90%) rozwija się do 5 roku życia i może dotyczyć do 20% dzieci. Atopowe zapalenie skóry u niemowląt i najmłodszych dzieci wiąże się najczęściej z uczuleniem na białka mleka krowiego i jaja kurzego, z kolei u starszych dzieci z uczuleniem na alergeny zwierzęce i pochodzące z powietrza. Cechą szczególną jest lokalizacja zmian chorobowych: u niemowlaków zmiany z okolicy twarzy stopniowo rozszerzają się na szyję i tułów. Około zmiany skórne dotyczą zgięć stawowych, głównie podkolanowych, łokciowych, nadgarstkowych, skokowych oraz fałdu szyjnego. Schemat postępowania leczniczego opiera się na odpowiednich zabiegach profilaktycznych oraz stosowaniu preparatów łagodzących stany zapalne skóry, do których należą: miejscowe glikokortykosteroidy, leki immunomodulujące stosowane miejscowo, leki przeciwhistaminowe. W cięższych przypadkach ma zastosowanie terapia systemowa, fototerapia czy leczenie biologiczne. Atopowe zapalenie skóry u niemowląt Atopowe zapalenie skóry u niemowląt cechuje się uczuciem swędzenia, ostrym stanem zapalnym skóry, obecnością sączących się zmian grudkowo-wysiękowych wraz z tendencją do nadkażeń bakteryjnych4. Najczęściej w tym wieku AZS rozwija się na podłożu alergicznym2,17,18. Zmiany skórne zlokalizowane są głównie na twarzy, owłosionej skórze głowy, okolicach płatków usznych i na kończynach4. W postaciach choroby o dużym nasileniu zmiany są rozsiane, a stany zapalne dotyczą okolic tułowia oraz w innych okolic W tej grupie wiekowej głównymi czynnikami związanymi z występowaniem AZS jest alergia pokarmowa (dotyczy 20-40%) i najczęściej związana jest z nadwrażliwością na białka mleka krowiego i jajka kurzego2. W związku z pokarmowym podłożem AZS w wieku niemowlęcym zaleca się wydłużenie karmienia piersią, a w przypadku pojawienia się zmian skórnych, wprowadzenie odpowiedniej diety. Nowe pokarmy powinny być dodawane stopniowo i Podstawą leczenia jest odpowiednia pielęgnacja skóry dziecka połączona z unikaniem czynników mogących zaostrzać objawy AZS2,4. AZS bardzo niekorzystnie wpływa na jakość życia osób chorych. Złożone przyczyny tej choroby oraz jej przewlekły charakter sprawiają, że w osiągnięciu sukcesu leczniczego dużą rolę odgrywa nie tylko doświadczenie lekarza prowadzącego, ale także ścisła z nim współpraca i przestrzeganie zaleceń2. BIBLIOGRAFIA 1 Change Healthcare. Dermatitis: Atopic (Eczema). Adult Advisor 2 Nowicki R i wsp. Atopowe zapalenie skóry – aktualne wytyczne terapeutyczne. Stanowisko ekspertów Sekcji Dermatologicznej Polskiego Towarzystwa Alergologicznego i Sekcji Alergologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Alergologia Polska - Polish Journal of Allergology 2016; 3: 18-28. 3 Schwartz RA. Pediatric Atopic Dermatitis Clinical ( 4 Milan M, Mijas J. Atopowe zapalenie skóry – patomechanizm, diagnostyka, postępowanie lecznicze, profilaktyka. Nowa Pediatr 2017; 21: 114-122. 5 Weston WL, Howe W. Atopic dermatitis (eczema): Pathogenesis, clinical manifestations, and diagnosis – UpToDate. Topic 1729 Version 6 Baran A. Jakie są najczęstsze przyczyny atopowego zapalenia skóry w zależności od wieku dziecka? ( 7 Radack KP i wsp. A Review of the Use of Tanning Beds as a Dermatological Treatment. Dermatol Ther (Heidelb). 2015 Mar; 5(1): 37–51 8 Patrizi A i wsp. The effect of summer holidays and sun exposure on atopic dermatitis. G Ital Dermatol Venereol 2009; 144: 463-466. 9 Kuna P. Postępowanie lecznicze w atopowym zapaleniu skóry. Terapia 2003; 135: 22-27. 10 Arkwright PD. Management of Difficult-to-Treat Atopic Dermatitis. J Allergy Clin Immunol: In Practice 2013; 1: 142-151. 11 Machnica Ł. Znaczenie diety w atopowym zapaleniu 123378,znaczenie-diety-w-atopowym-zapaleniu-skory ( 12 Weston WL, Howe W. Patient education: Atopic dermatitis (eczema) (Beyond the Basics) – UpToDate. Topic 7638 Version 13 Weston WL, Howe W. Treatment of atopic dermatitis (eczema). UpToDate. Topic 1730 Version 14 Arndt J. Stres a atopowe zapalenie skóry. Dermatologia po Dyplomie 2010; 1: 9-16 15 Skiba A i wsp. Praktyczne aspekty opieki nad dzieckiem chorym na atopowe zapalenie skóry: rola współpracy personelu medycznego z pacjentem i jego rodzicami. Edukacja i dieta Pielęgniarstwo XXI wieku 2016; 15: 29-32. 16 ACAAI. Eczema (Atopic Dermatitis). ( 17 Baran E i wsp. Postępowanie diagnostyczno-profilaktyczno-lecznicze w atopowym zapaleniu skóry. Konsensus grupy roboczej specjalistów krajowych ds. dermatologii i wenerologii oraz alergologii. Przew Lek 2005; 1: 28-49. 18 Chevallier L. Atopowe Zapalenie Skóry. W: 60 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych. Wydanie II, 2015, Edra Urban & Partner.

atopowe zapalenie skóry u dzieci zdjęcia